กูดขน

วงศ์ Lycopodiaceae
สกุล Lycopodium
Lycopodium cernuum L. ; Tagawa & K.lwats.,Southeast As St.3(3) : 71.1965
ชื่อพื้นเมือง กูดขน หญ้าก้านเพียง แหยงแย้(ภาคเหนือ) สลาบ ดอกหิน (ภาค ตะวันออกเฉียงเหนือ)  รังไก่ รวยไก่ สามร้อยยอด (ภาค  ตะวันออกเฉียใต้)
ชื่อสามัญ

ก.สภาพในธรรมชาติ

ข.ลักษณะใบที่ไม่สร้างสปอร์

กูดแต้ม

วงศ์ Dryopteridaceae
สกุล Tectaria
Tectaria polymorpha (Wall.ex Hook.)
ชื่อพื้นเมือง กูดแต้ม กูดแก้ว (ภาคเหนือ), กูดไก่ (เชียงราย), กูดหก (ไทยใหญ่-แม่ฮ่องสอน), กูดหัวเหล็ก (เชียงใหม่), เซ็งเขี่ยดู่ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน)
ชื่อสามัญ

ก .สภาพธรรมชาติ
ข. ลักษณะการเรียงตัวของใบ
ค.ลักษณะกลุ่มอับสปอร์

ง.ลักษณะลำต้น

Paco Fern

วงศ์ Athyriaceae
สกุล Diplazium
ชื่อวิทยาศาสตร์ Diplazium esculentum (Retz) Sw. ; Tagawa & K.lwats.,Southeast As St.3(3) : 88.1965
ชื่อพื้นเมือง กูดคี(เหนือ) กูดกิน ผักกูด(กลาง) ผักกูดขาว(ชลบุรี) กูดน้ำ(แม่ฮ่องสอน) หัสดำ(นครราชสีมา,สุราษฎร์ธานี) ไก้กวิล ปูแปลเด๊าะ(กะเหรี่ยง – แม่ฮ่องสอน)
ชื่อสามัญ Paco Fern
 
ก.สภาพธรรมชาติ
ข.ลักษณะยอดอ่อน 
ค.ลักษณะการเรียงตัวของใบ

 

กูดใบเล็ก (เหนือ)

วงศ์ Adiantaceae
สกุล Adiantum
ชื่อวิทยาศาสตร์ Adiantum zollingeri L. Tagawa & K.lwats., Fl. Thai. 3: 208. 1985.
ชื่อพื้นเมือง กูดใบเล็ก (เหนือ)
ชื่อสามัญ
 
ก.สภาพธรรมชาติ
ข.ลักษณะลำต้น
ค.ลักษณะกลุ่มอับสปอร์

 

หญ้าขวาก

วงศ์ Adiantaceae
สกุล Adiantum
ชื่อวิทยาศาสตร์ Adiantum philippense L. :Tagawa& K. lwats. Fl. Thai. 3: 83. 1985.
ชื่อพื้นเมือง ชื่อพื้นเมือง : หญ้าขวาก หัวขวาก (เชียงใหม่) กูดหูควาก ผักกะฉอดหนู (จันทบุรี,ตะวันออก) หางชิงช้า (สุราษฎร์ธานี)
ชื่อสามัญ
 
ก.สภาพธรรมชาติ 
ข.ลักษณะกลุ่มอับสปอร์

 

ผักแว่น

ชื่อพื้นเมือง
ชื่อวิทยาศาสตร์ Marsilea crenata C. Presl
ชื่อวงศ์ MARSILEACEAE
ชื่อสามัญ
ประโยชน์ ใบอ่อน ยอดอ่อน และก้านใบใช้รับประทานเป็นผักสดร่วมกับน้ำพริก ลาบ ก้อย ส้มตำ ซุปหน่อไม้ ใช้เป็นเครื่องเคียงกับอาหารชนิดต่าง ๆ หรือนำไปใช้ประกอบอาหาร เช่น ทำแกงจืด แกงอ่อม เจียวไข่ เป็นต้น  และเมื่อนำมาต้มจะมีลักษณะอ่อนนิ่มทำให้รับประทานได้ง่าย จึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับเด็กและผู้สูงอายุ
   

ไข่นำ้

ชื่อพื้นเมือง ผำ, ไข่ผำ
ชื่อวิทยาศาสตร์ Wolffia globosa  (L.) Horkel ex Wimm.
ชื่อวงศ์ LEMNACEAE
ชื่อสามัญ
ประโยชน์ ไข่น้ำเป็นพืชที่มีแคลเซียม วิตามิน A และคลอโรฟิลล์สูง มีสรรพคุณในด้านต่างๆ อาทิ ช่วยเสริมสร้างกระดูก, ป้องกันกระดูกพรุน, ช่วยบำรุงระบบประสาท, ช่วยบำรุงสายตา, ช่วยบำรุงผิวพรรณ, ช่วยย่อยอาหาร, ช่วยกระตุ้นการขับถ่าย, ป้องกันโรคมะเร็งในระบบทางเดินอาหาร
 

แหนเปิดเล็ก

ชื่อพื้นเมือง
ชื่อวิทยาศาสตร์ Lemna perpusilla Torrey
ชื่อวงศ์ LEMNACEAE
ชื่อสามัญ
ประโยชน์ เป็นวัชพืชน้ำใช้เป็นอาหารสัตว์ เช่น เป็ด ห่านและปลา
   

แหนแดง

ชื่อพื้นเมือง
ชื่อวิทยาศาสตร์ Azolla spp.
ชื่อวงศ์ Azollaceae
ชื่อสามัญ Azolla
ประโยชน์ แหนแดงสามารถนำมาประกอบเป็นอาหารได้ โดยใช้แหนแดงที่ยังไม่โตเต็มที่หรือยังมีสีเขียวอยู่ เมนูสำหรับแหนแดง ได้แก่ ลวกจิ้มน้ำพริก ผัดใส่หมู/เนื้อ แกงเลียง แกงอ่อม เป็นต้น ทั้งนี้ การรับประทานแหนแดงควรทำให้สุกทุกครั้ง เพราะอาจมีพยาธิหรือไข่พยาธิเกาะติดมาด้วย แหนแดงนิยมปล่อยเลี้ยงในนาข้าวสำหรับใช้เป็นปุ๋ยพืชสด ซึ่งจะปล่อยเลี้ยงก่อนการทำนาจนเติบโต และแพร่กระจายมาก ก่อนไถพรวนแปลงนากลบ และปักดำนา และหลังปักดำอาจมีการปล่อยเพิ่มเหลือให้ต้นที่เหลือจากการไถครั้งแรกแพร่กระจายใหม่ แหนแดงที่เติบโตช่วงต้นข้าวเขียวนี้จะกลายเป็นปุ๋ยลงดินหลังการเก็บเกี่ยวต่อไป แหนแดง นิยมนำมาเลี้ยงเป็ดเหมือนกับแหนเป็ดชนิดอื่นๆ หรือปล่อยเลี้ยงในบ่อน้ำเพื่อปล่อยให้เป็ดลงกินตามธรรมชาติ ทำให้เกษตรลดต้นทุนด้านอาหารเลี้ยงเป็ดได้ รวมถึงสัตว์เลี้ยงอื่นๆ อาทิ ไก่ และสุกร แหนแดงเป็นพรรณไม้น้ำประเภทลอยน้ำที่บางครั้งถูกนำมาปล่อยในระบบบำบัดน้ำเสีย โดยเฉพาะระบบบำบัดแบบบึงประดิษฐ์หรือบ่อบำบัดแบบเติมอากาศในบ่อสุดท้ายก่อนปล่อยลงสู่ลำน้ำสาธารณะทั้งนี้ แหนแดงที่ใช้บำบัดน้ำเสียจะช่วยลดความสกปรกของน้ำ และไนโตรเจนเป็นหลัก รวมถึงช่วยบำบัดโลหะหนักบางชนิดได้ แหนแดง หากมีปริมาณมาก ให้เก็บมากองรวมกันสำหรับทำปุ๋ยหมักใช้ในแปลงพืชผักหรือสวนผลไม้
 

ผักกระเฉด

ชื่อพื้นเมือง
ชื่อวิทยาศาสตร์ Neptuniaoleracea Lour.
ชื่อวงศ์ FABACEAE หรือ LEGUMINOSAE
ชื่อสามัญ Water mimosa
ประโยชน์ ช่วยกระตุ้น และส่งเสริมการสร้างวิตามิน เอ จากสารเบต้าแคโรทีนที่พบมากในใบ และยอดอ่อน รวมถึงดอกอ่อน ช่วยบำรุงสายตา ป้องกันสายตาเสื่อมหรือเป็นโรคตาอื่นๆ จากการเพิ่มวิตามิน เอ ของร่างกาย ช่วยบำรุงผิวพรรณให้แลดูสดใส ลดการหยาบกร้านหรือหมองคล้ำของผิว ช่วยกระตุ้นระบบเผาผลาญพลังงานในร่างกายให้มีประสิทธิภาพ ยอดอ่อนมีกากอาหารสูง ช่วยส่งเสริม และกระตุ้นการขับถ่าย ช่วยลดอาการร้อนใน ช่วยบำรุงตับ และลดพิษสารเคมีที่อาจเป็นอันตรายต่อตับ ยอดอ่อน และนมผักกระเฉดช่วยลดไข้