จอกหูหนู

ชื่อพื้นเมือง
ชื่อวิทยาศาสตร์ Salvinia cucullata
ชื่อวงศ์ SALVINIACEAE
ชื่อสามัญ
ประโยชน์
   

ผักแว่น

ชื่อพื้นเมือง
ชื่อวิทยาศาสตร์ Marsilea crenata C. Presl
ชื่อวงศ์ MARSILEACEAE
ชื่อสามัญ
ประโยชน์ ใบอ่อน ยอดอ่อน และก้านใบใช้รับประทานเป็นผักสดร่วมกับน้ำพริก ลาบ ก้อย ส้มตำ ซุปหน่อไม้ ใช้เป็นเครื่องเคียงกับอาหารชนิดต่าง ๆ หรือนำไปใช้ประกอบอาหาร เช่น ทำแกงจืด แกงอ่อม เจียวไข่ เป็นต้น  และเมื่อนำมาต้มจะมีลักษณะอ่อนนิ่มทำให้รับประทานได้ง่าย จึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับเด็กและผู้สูงอายุ
   

ไข่นำ้

ชื่อพื้นเมือง ผำ, ไข่ผำ
ชื่อวิทยาศาสตร์ Wolffia globosa  (L.) Horkel ex Wimm.
ชื่อวงศ์ LEMNACEAE
ชื่อสามัญ
ประโยชน์ ไข่น้ำเป็นพืชที่มีแคลเซียม วิตามิน A และคลอโรฟิลล์สูง มีสรรพคุณในด้านต่างๆ อาทิ ช่วยเสริมสร้างกระดูก, ป้องกันกระดูกพรุน, ช่วยบำรุงระบบประสาท, ช่วยบำรุงสายตา, ช่วยบำรุงผิวพรรณ, ช่วยย่อยอาหาร, ช่วยกระตุ้นการขับถ่าย, ป้องกันโรคมะเร็งในระบบทางเดินอาหาร
 

แหนเปิดเล็ก

ชื่อพื้นเมือง
ชื่อวิทยาศาสตร์ Lemna perpusilla Torrey
ชื่อวงศ์ LEMNACEAE
ชื่อสามัญ
ประโยชน์ เป็นวัชพืชน้ำใช้เป็นอาหารสัตว์ เช่น เป็ด ห่านและปลา
   

แหนแดง

ชื่อพื้นเมือง
ชื่อวิทยาศาสตร์ Azolla spp.
ชื่อวงศ์ Azollaceae
ชื่อสามัญ Azolla
ประโยชน์ แหนแดงสามารถนำมาประกอบเป็นอาหารได้ โดยใช้แหนแดงที่ยังไม่โตเต็มที่หรือยังมีสีเขียวอยู่ เมนูสำหรับแหนแดง ได้แก่ ลวกจิ้มน้ำพริก ผัดใส่หมู/เนื้อ แกงเลียง แกงอ่อม เป็นต้น ทั้งนี้ การรับประทานแหนแดงควรทำให้สุกทุกครั้ง เพราะอาจมีพยาธิหรือไข่พยาธิเกาะติดมาด้วย แหนแดงนิยมปล่อยเลี้ยงในนาข้าวสำหรับใช้เป็นปุ๋ยพืชสด ซึ่งจะปล่อยเลี้ยงก่อนการทำนาจนเติบโต และแพร่กระจายมาก ก่อนไถพรวนแปลงนากลบ และปักดำนา และหลังปักดำอาจมีการปล่อยเพิ่มเหลือให้ต้นที่เหลือจากการไถครั้งแรกแพร่กระจายใหม่ แหนแดงที่เติบโตช่วงต้นข้าวเขียวนี้จะกลายเป็นปุ๋ยลงดินหลังการเก็บเกี่ยวต่อไป แหนแดง นิยมนำมาเลี้ยงเป็ดเหมือนกับแหนเป็ดชนิดอื่นๆ หรือปล่อยเลี้ยงในบ่อน้ำเพื่อปล่อยให้เป็ดลงกินตามธรรมชาติ ทำให้เกษตรลดต้นทุนด้านอาหารเลี้ยงเป็ดได้ รวมถึงสัตว์เลี้ยงอื่นๆ อาทิ ไก่ และสุกร แหนแดงเป็นพรรณไม้น้ำประเภทลอยน้ำที่บางครั้งถูกนำมาปล่อยในระบบบำบัดน้ำเสีย โดยเฉพาะระบบบำบัดแบบบึงประดิษฐ์หรือบ่อบำบัดแบบเติมอากาศในบ่อสุดท้ายก่อนปล่อยลงสู่ลำน้ำสาธารณะทั้งนี้ แหนแดงที่ใช้บำบัดน้ำเสียจะช่วยลดความสกปรกของน้ำ และไนโตรเจนเป็นหลัก รวมถึงช่วยบำบัดโลหะหนักบางชนิดได้ แหนแดง หากมีปริมาณมาก ให้เก็บมากองรวมกันสำหรับทำปุ๋ยหมักใช้ในแปลงพืชผักหรือสวนผลไม้
 

ผักกระเฉด

ชื่อพื้นเมือง
ชื่อวิทยาศาสตร์ Neptuniaoleracea Lour.
ชื่อวงศ์ FABACEAE หรือ LEGUMINOSAE
ชื่อสามัญ Water mimosa
ประโยชน์ ช่วยกระตุ้น และส่งเสริมการสร้างวิตามิน เอ จากสารเบต้าแคโรทีนที่พบมากในใบ และยอดอ่อน รวมถึงดอกอ่อน ช่วยบำรุงสายตา ป้องกันสายตาเสื่อมหรือเป็นโรคตาอื่นๆ จากการเพิ่มวิตามิน เอ ของร่างกาย ช่วยบำรุงผิวพรรณให้แลดูสดใส ลดการหยาบกร้านหรือหมองคล้ำของผิว ช่วยกระตุ้นระบบเผาผลาญพลังงานในร่างกายให้มีประสิทธิภาพ ยอดอ่อนมีกากอาหารสูง ช่วยส่งเสริม และกระตุ้นการขับถ่าย ช่วยลดอาการร้อนใน ช่วยบำรุงตับ และลดพิษสารเคมีที่อาจเป็นอันตรายต่อตับ ยอดอ่อน และนมผักกระเฉดช่วยลดไข้
   

ผักตบไทย

ชื่อพื้นเมือง
ชื่อวิทยาศาสตร์ Monochoria hastata (L.) Solms
ชื่อวงศ์ PONTEDERIACEAE
ชื่อสามัญ Monochria , Monochoria arrowleaf falsepickerelweed
ประโยชน์ ต้นมีรสจืด มีสรรพคุณเป็นยาแก้พิษในร่างกาย ใบมีสรรพคุณเป็นยาขับพิษร้อน ต้นใช้เป็นยาขับลม ใบนำมาตำผสมกับผักกระเฉด ตำคั้นเอาน้ำดื่มเป็นยาแก้พิษเบื่อเมา ใบใช้เป็นยาขับปัสสาวะ ต้นสดใช้ตำพอกแก้แผลอักเสบ หรือใช้เป็นยาทาหรือพอกถอนพิษ แก้อาการปวดแสบปวดร้อน ใบใช้เป็นยาทาแก้ฝี เหง้าผักตบไทย นำมาบดกับถ่านใช้ทาแก้รังแค
   

ผักตบชวา

ชื่อพื้นเมือง บัวลอย  ผักปง  ผักตบ  ผักปอด  ผักป่อง  สวะ  ผักยะวา  ผักอีโยก
ชื่อวิทยาศาสตร์ Eichornia crassipes (Mart.) Solms
ชื่อวงศ์ PONTEDERIACEAE
ชื่อสามัญ Water hyacinth, Floating water hyacinth Java Weed
ประโยชน์ ใช้เป็นอาหารเลี้ยงสัตว์ เช่น หมู ใช้ทำปุ๋ยหมัก ก้านและใบอ่อนนำมารับประทานได้

ต้นมีรสจืด มีสรรพคุณเป็นยาแก้พิษในร่างกาย ช่วยขับลม ใช้ตำพอกแก้แผลอักเสบและช่วยระบายความ

   

หญ้าถอดปล้อง

ชื่อพื้นเมือง เครือเซาะปอยวา, แยปอ, หญ้าเงือก, หญ้าหูหนวก, หญ้าถอดบ้อง
ชื่อวิทยาศาสตร์ Equisetum debile Roxb.
ชื่อวงศ์ EQUISETACEAE
ชื่อสามัญ
ประโยชน์ มีสรรพคุณทางยาในทุกส่วนไม่ว่าต้น กล่าวคือลำต้นใช้ต้มดื่มกิน ขับปัสสาวะ ขับนิ่ว บำรุงไต ขับระดูขาว ตำพอก รักษาบาดแผล แก้ปวดตามข้อ และแก้ปวดกระดูกหักหรือเดาะ  หญ้าชนิดนี้ชอบขึ้นตามริมลำธารในป่าดงดิบเขาชื้นทางภาคเหนือ
 

ต้นคล้า

ชื่อพื้นเมือง คลุ่ม (เกาะช้าง), คลุ้ม (ภาคตะวันออก), แหย่ง (ภาคเหนือ), ก้านพร้า คล้า (ภาคกลาง), คล้าย (ภาคใต้), บูแมจีจ้ะบะแม เบอร์แม ( มลายู-นราธิวาส), บูแมจี่จ๊ะไอย์ (มลายู-ปัตตานี), บูแมจีจ้ะ ไอ (มลายู), คล้าใบเงิน, คล้ากั้นแหย่ง
ชื่อวิทยาศาสตร์ Schumannianthus dichotomus (Roxb.) Gagnep.
ชื่อวงศ์ Marantaceae
ชื่อสามัญ Catathea, Siver catathea
ประโยชน์ เหง้าหรือหัวมีรสเย็นและเบื่อ ใช้กินเป็นยาแก้ไข้ รักษาอาการพิษไข้ ไข้เหลือง ไข้เหนือ ไข้ปอดบวม ไข้กาฬ ไข้จับสั่น กระทุ้งพิษไข้หัว ไข้รากสาด ไข้หัด ช่วยดับพิษไข้ทั้งปวง แก้เหือดหัด อีสุกอีใส ฝีดาษ ประดง ช่วยรักษาอาการร้อนในกระหายน้ำ ช่วยลดความร้อนในร่างกาย ในประเทศอินเดียใช้หัวเป็นยารักษาโรคทางเดินปัสสาวะอักเสบ ต้นนำมาตากแห้ง ใช้ในการจักสาน เช่น การสานเสื่อ เป็นต้น ใช้ปลูกเป็นไม้ประดับในบริเวณบ้านทั่วไป ใช้ตกแต่งสวนน้ำหรือใช้ปลูกตามสถานที่ต่าง ๆ